pogoda mapa niezbędnik wirtualny spacer historie deklaracja dostępności Turystyczna 8

Podlaski Szlak Bociani

  • Dystans:  412.0 km
  • Nawierzchnia:  gruntowa/bitumiczna/z kostki brukowej
  • Poziom trudności:  dla średniozaawansowanych
  • Najwyższy punkt:  265 m
  • Najniższy punkt:  95 m
  • Suma podjazdów:  718 m
  • Suma zjazdów:  667 m
  • Oznakowanie:  Trasa na całej długości jest oznakowana malowanymi znakami szlaku rowerowego w kolorze czerwonym z logo Podlaskiego Szlaku Bocianiego.
  • Województwo:  Podlaskie
  • Miejsce startu:  Stańczyki
  • Miejsce końca:  Białowieża
Pobierz GPX

Galeria

Podlaski Szlak Bociani, to swoista podróż przez rubieże północno-wschodniej Polski.

Dzięki misternie poprowadzonej trasie, przecinamy teren niemal całego województwa podlaskiego od jego północy aż po południe, a w międzyczasie sycimy widokami oczy, dajemy odpocząć duszy i karmimy lokalnymi specjałami ciało.

Już na samym początku szlaku w Stańczykach stajemy u stóp pięcioprzęsłowych zabytkowych mostów, których budowa przypadła na lata 1912 – 1926, a legendy z nimi związane do tej pory rozpalają wyobraźnię wielu turystów.

Nieco dalej nad jeziorem Pobłędzie możemy raz jeszcze rzucić okiem na krajobraz województwa warmińsko-mazurskiego oraz Puszczy Romnickiej z fantastycznej wieży widokowej, a następnie udajemy się na trasę, która wprowadza nas na teren województwa podlaskiego.

I tutaj – choć trasa wymagałaby nieco zboczenia ze szlaku – od samego początku okolica serwuje nam niemało atrakcji.

Oto na przykład w miejscowości Kłajpeda możemy zwiedzić historyczny ewangelicki cmentarzyk, a nieco dalej w Starej Hańczy, ruiny dworu, którego historia sięga XVIII w. oraz dawny park dworski. Będąc tam, warto także przystanąć na brzegu najgłębszego w Polsce jeziora Hańcza, którego głębokość sięga 108,5 m głębokości.

W tym miejscu na niezwykle kameralnej plaży dobrze jest złapać oddech i skruszyć ciało w przyjemnie chłodnej wodzie. Warto też pokusić się o dodatkowe nadłożenie trasy i odwiedzić słynny Bar Pod Klonem w miejscowości Dzierwany, gdzie właścicielka serwuje drożdżowe bułeczki z rozmaitym nadzieniem.

Czas wrócić na trasę!

Poczynając od Bachanowa wjeżdżamy w serce Suwalskiego Parku Krajobrazowego, który jest najstarszym parkiem krajobrazowym w Polsce. Suwalski Park Krajobrazowy, to bezsprzecznie Małe Bieszczady Polski, które zachwyciły już niejednego turystę.

Widoki są wprost obłędne, a dziesiątki jezior, które przecinają połacie zieleni, połyskują w słońcu niczym oczy ducha tej ziemi, która kulturowo i historycznie zdaje się nie mieć sobie równych.

To właśnie w Suwalskim Parku Krajobrazowym spotkamy się na Górze Zamkowej z Jaćwingami – ludem bałtyjskim, którego historia na wiele wieków rozmyła się w końcówce XIII w. – a także staroobrzędowcami w miejscowości Wodziłki, gdzie do dzisiaj stoi molenna z początku XX w., czy ewangelikami, po których pozostały jedynie urokliwe cmentarze z żeliwnymi krzyżami, jak ten w Łopuchowie.

Kolejnym miejscem, które spotykamy na swojej trasie są okolice jeziora Szelment Wielki, gdzie wyrasta Góra Jesionowa, która dzisiaj służy przede wszystkim sportom zimowym, a onegdaj stanowiła punkt szkoleniowy dla pilotów szybowcowych. W okresie letnim odetchniemy tam na pięknej plaży z molo oraz wyciągiem nart wodnych, a także posilimy się w jednym z kilku punktów gastronomicznych.

Tym oto sposobem wielkimi krokami zbliżamy się do obszaru Wigierskiego Parku Narodowego, który jest jednym z czterech Parków Narodowych na terenie województwa podlaskiego.

Ten teren również nie skąpi atrakcji, bowiem w siedzibie Wigierskiego Parku Narodowego w Krzywym, możemy zwiedzić wystawę przyrodniczą, a następnie pospacerować zaplanowanymi szlakami, które „opowiadają” o krajobrazie, kulturze i historii tych okolic, sięgając okresu, gdy lodowiec rozsiadł się na tej przestrzeni na dobre, a następnie „postanowił” ustąpić, co otworzyło zupełnie nowe możliwości do rozwoju flory, fauny oraz pierwszego osadnictwa.

Swoją wiedzę na temat przyrody, historii oraz kultury Wigierskiego Parku Narodowego możemy pogłębić na trasie kolejnych miejscowości, takich jak Stary Folwark, gdzie mieści się w dawnej stacji hydrobiologicznej muzeum Wigier, czy miejscowość Wigry, gdzie znajduje się Pokamedulski Klasztor.

Kolejne kilometry trasy biegną wzdłuż sztandarowej rzeki Suwalszczyzny – Czarnej Hańczy – aby w końcu odbić na południe w okolicach miejscowości Rudawka i tym samym skierować nas w obszar największego w Polsce Biebrzańskiego Parku Narodowego.

I tak oto zaczynają rozpościerać się przed nami prawdziwe bagna i torfowiska oraz leniwie płynąca rzeka Biebrza.

Warto przy tej okazji odwiedzić nadbiebrzańską miejscowość Lipsk, gdzie znajduje się Muzeum Lipskiej Pisanki, Dom Błogosławionej Marianny Biernackiej, czy zabytkowy neogotycki kościół z martwo tkwiącymi w ścianach pociskami z okresu Wielkiej Wojny, który swoimi grubymi murami chronił okolicznych mieszkańców.

Podążając ze wschodu na zachód wzdłuż linii Biebrzańskiego Parku Narodowego, koniecznie odwiedźmy Sztabin, którego dzieje zawierają dosłownie odlaną historię Hrabiego Karola Brzostowskiego, Mogilnice z charakterystycznymi drewnianymi suszarniami tytoniu, Jagłowo z jednym z nielicznych cmentarzy dzieci nieochrzczonych, Dębowo, na którego terenie znajduje się jedna ze śluz na Kanale Augustowskim, a także miejscowość Dolistowo Stare, gdzie wybudowano zabytkowy kościół z fundacji Izabeli z Poniatowskich Branickiej.

Rzeka Biebrza prowadzi nas w końcu do miejscowości Osowiec-Twierdza, która wprowadza nas w kolejne aspekty historii sięgające czasu Wielkiej Wojny.

W Osowcu oprócz obejrzenia pozostałości po carskich budowlach fortecznych, dowiemy się m.in. o tzw. Ataku Umarłych, który miał miejsce 6 sierpnia 1915 roku, a także raz jeszcze zanurzymy się w nadbiebrzańską przyrodę.

Od tego momentu trasa zaczyna prowadzić jeszcze bardziej na południe, aby w końcu zawieść nas w okolice Narwiańskiego Parku Narodowego, miejscowości Tykocin, która nie bez kozery przez Agnieszkę Osiecką została nazwana „miastem jak bajeczka”, bowiem i urok miasta i ładunek historyczny potrafi w istocie oczarować.

To właśnie w Tykocinie warto zajrzeć do dawnej Synagogi Wielkiej, Domu Talmudycznego, na Plac Stefana Czarnieckiego z centralnie ustawionym pomnikiem Hetmana, który jest drugim w naszym kraju pomnikiem poświęconym osobie świeckiej, oryginalnie zachowanego XVIII-wiecznego kościoła p.w. Trójcy Świętej, czy pieczołowicie odrestaurowywanego Zamku w Tykocinie.

Z centrum miejscowości, nie sposób nie udać się czarnym szlakiem dojazdowym do miejscowości Pentowo, która od 6 pokoleń dzierżona jest w rękach jednej rodziny. To właśnie w majątku Pentowo tętni podlaskie życie bocianie, bowiem od 2001 roku Pentowo – jako jedyna miejscowość w Polsce – uzyskało miano VII Europejskiej Wsi Bocianiej, na której obszarze każdego roku gniazduje kilkadziesiąt bocianów.

Z Pętowa poprzez Tykocin dalej podążamy na południe województwa podlaskiego i tym samym coraz bardziej zanurzamy się w przyrodę, kulturę i historię nadnarwiańskich okolic, ale także stajemy przed pełnymi emocji wyzwaniami, jak chociażby przeprawy pontonowe przez wielokorytową rzekę Narew.

Ten fragment podróży niejednemu turyście pozostanie na długo w pamięci.

Na południowym skraju Narwiańskiego Parku Narodowego – w miejscowości Suraż – warto przystanąć na dłużej. Pomimo swoich niewielkich rozmiarów, miejscowość ma wiele do
zaproponowania.

Dla koneserów kultury, sztuki i historii, znajdzie się tutaj prywatne Muzeum Kapliczek oraz równie prywatne Muzeum Archeologiczne, zrekonstruowana osada średniowieczna, a także arcyciekawa historia Antoniego Jabłońskiego, który, gdy zdobywano Berlin w 1945 r., był jednym z polskich żołnierzy, zawieszających na 60-cio metrowej kolumnie Zwycięstwa polską flagę.

Z Suraża – tym razem na południowy wschód – kierujemy się przez takie miejscowości jak: Zawyki, Doktorce, Kaniuki, Ciełuszki, Puchły oraz Trześcianka w okolice czwartego już z kolei parku narodowego w Podlaskiem, a mianowicie Białowieskiego Parku Narodowego.

Zanim jednak tam dotrzemy, rozejrzyjmy się w trakcie przejazdu przez powyższe miejscowości dookoła, bowiem znajdziemy się wówczas w Krainie Otwartych Okiennic – krainie pięknie zdobionych wiatrołapów, podokienników, nadokienników, szczytów, narożników i innych elementów architektury.

Nie omieszkajmy wstąpić co najmniej do jednej z miejscowych cerkwi, jak chociażby tej w Puchłach, która niejednego oczarowała swoim kunsztem snycerskim oraz kolorystyką.

Wyjeżdżając z Trześcianki, niemal przez cały czas towarzyszy nam rzeka Narew, która swoje źródło ma na Białorusi, a nasze oczy zwrócone są właśnie na tym etapie podróży na kilka przygranicznych miejscowości takich jak Narewka, czy Białowieża.

Tutaj bezsprzecznie poczujecie klimat prawdziwie wschodniego sznytu, który przejawia się m.in. w dominującej ilości wyznawców prawosławia, a co za tym idzie i większej ilości świątyń
prawosławnych, a także w melodyjnym zaśpiewie mowy ludzi „tutejszych”.

Oczywiście to nie oznacza, że nie spotkamy na tym obszarze województwa innych społeczności, bo jak się okazuje – chociażby w Narewce – pozostało całkiem sporo reliktów po mieszkających tutaj przed II Wojną Światową Żydach.

Finałem naszej podróży jest Białowieża – esencja polskich parków narodowych, spotkanie z żubrami, pochłaniająca historia polowań na przestrzeni wieków, a także relikty carskich budowli, które jeszcze nie tak dawno tętniły życiem.


Przebieg i kilometraż trasy:

  • Stańczyki – 0,0 km
  • Błaskowizna – 15,0 km
  • Gulbieniszki – 25,0 km
  • Krzywe – 62,0 km
  • Stary Folwark – 68,0 km
  • Głęboki Bród – 85,0 km
  • Mikaszówka – 100,0 km
  • Krasnybór – 150,0 km
  • Sztabin – 159,0 km
  • Jaminy – 165,0 km
  • Dębowo – 175,0 km
  • Dolistowo Stare – 184,0 km
  • Goniądz – 209,0 km
  • Osowiec Twierdza – 215,0 km
  • Tykocin – 265,0 km
  • Kurowo – 282,0 km
  • Suraż – 314,0 km
  • Puchły – 349,0 km
  • Trześcianka – 354,0 km
  • Odrynki – 367,0 km
  • Narewka – 387,0 km
  • Białowieża – 412,5 km

 

Oznakowanie trasy

Trasa na całej długości jest oznakowana malowanymi znakami szlaku rowerowego w kolorze czerwonym z logo Podlaskiego Szlaku Bocianiego.

 

Atrakcje na trasie

  1. Stańczyki
    • Mosty w Stańczykach
    • Wieża widokowa nad jeziorem Pobłędzie
  2. Stara Hańcza
    • Ruiny dworu z XVIII w.
      Pozostałości parku dworskiego
      Jezioro Hańcza
  3. Bachanowo
    • Szlak turystyczny „Doliną Czarnej Hańczy”
    • Głazowisko Bachanowo
    • Siedziba Suwalskiego Parku Krajobrazowego w Turtulu
    • Ruiny młyna wodnego
    • Staw Turtulski
    • Punkt widokowy w Turtulu
  4. Łopuchowo
    • Cmentarz Ewangelicki z XVIII w.
    • Głazowisko Łopuchowo
  5. Wodziłki
    • Molenna Staroobrzędowców
  6. Góra Zamkowa
    • Pozostałości grodziska Jaćwieskiego
  7. Gulbieniszki
    • Góra Cisowa
  8. Szelment
    • Ośrodek Sportów Wodnych
    • Góra Jasionowa
  9. Krzywe
    • Wystawa Przyrodnicza
    • Wystawa Etnograficzna
    • Ścieżki przyrodnicze
    • Śródleśne jeziora bezodpływowe „Suchary”
  10. Stary Folwark
    • Muzeum Wigier
    • Jezioro Wigry
  11. Wigry
    • Pokamedulski Klasztor
  12. Mikaszówka
    • Śluza Mikaszówka na Kanale Augustowskim
  13. Lipsk
    • Muzeum Lipskiej Pisanki
    • Dom Błogosławionej Marianny Biernackiej
    • Neogotycki kościół p.w. Matki Bożej Anielskiej
  14. Krasnybór
    • Późnogotycko-renesansowy XVII-wieczny kościół p.w. Matki Bożej Różańcowej
  15. Sztabin
    • Izba Regionalna Ziemi Sztabińskiej
    • Kościół p.w. świętego Jakuba Apostoła
    • Pomnik Hrabiego Karola Brzostowskiego
  16. Jaminy
    • Drewniany kościół p.w. św. Mateusza z końca XVIII w.
    • Drewniane kaplice w otoczeniu kościoła
    • Ogrodzenie z bramami z XIX w.
    • Rzymskokatolicki cmentarz parafialny z przełomu XIX-XX w.
    • Drewniana plebania, obecnie dom nr 16 z 1831 r.
    • Drewniana stodoła plebańska z 1860 r.
    • Pomnik ku pamięci mieszkańców wsi rozstrzelanych 22 czerwca 1944 roku
  17. Mogilnice
    • Drewniane suszarnie tytoniu oraz budynki gospodarcze z końca XIX w.
  18. Dębowo
    • Śluza Dębowo na Kanale Augustowskim
  19. Dolistowo Stare
    • Kościół pw. św. Wawrzyńca z końca XVIII w.
  20. Goniądz
    • Neobarokowy kościół parafialny pw. św. Agnieszki i św. Antoniego Padewskiego
    • Historyczny średniowieczny układ urbanistyczny
    • Kaplica pw. św. Floriana z 1864 r.
    • Drewniany młyn wodny „Dołek”
    • Cmentarz żydowski
    • Kaplica cmentarna pw. św. Ducha
    • Domy z przełomu XIX i XX wieku
  21. Tykocin
    • Muzeum w Tykocinie (Synagoga Wielka, Dom Talmudyczny)
    • Cmentarz Żydowski
    • Dzielnica żydowska „Kaczorowo”
    • Plac Stefana Czarnieckiego z XVIII-wiecznym pomnikiem Hetmana
    • XVIII-wieczny kościół p.w. Trójcy Świętej
    • Pomnik Orłą Białego
    • Alumnat
    • Zamek w Tykocinie
    • Klasztor Bernardynów z XVIII w.
    • Spływ tramwajem wodnym po rzece Narew
  22. Kurowo
    • Dwór z końca XIX w. z punktem widokowym na baszcie
  23. Waniewo
    • Drewniana kładka nad rozlewiskami rzeki Narew z przeprawami pontonowymi
    • Grodzisko/Zamczysko na trasie drewnianej kładki pieszej
    • Kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
    • Neoromańska dzwonnica z końca XIX w.
    • Murowana kaplica na cmentarzu z końca XIX w.
  24. Suraż
    • Zamczysko „Góra królowej Bony” z XII-XV w.
    • Kościół z końca XVIII w.
    • Układ miejski z XV wieku z dwoma rynkami
    • Prywatne Muzeum Archeologiczne Władysława Litwińczuka
    • Muzeum Dziedzictwa Pokoleniowego Leszka Ponińskiego
    • Muzeum Kapliczek w Surażu
    • Zrekonstruowana wczesnośredniowieczna Osada Słowiańska Nawia
    • Cmentarz żydowski z 1865 r.
  25. Puchły
    • Cerkiew p.w. Opieki Matki Bożej z początku XX w.
  26. Trześcianka
    • Cerkiew p.w. św. Michała Archanioła z końca XIX w.
  27. Odrynki
    • Skit Świętych Antoniego i Teodozjusza Pieczerskich
  28. Narewka
    • Cerkiew p.w. św. Mikołaja Cudotwórcy z 2 poł. XIX w.
    • Cmentarz żydowski z XIX w.
    • Galeria im. Tamary Sołoniewicz
    • Plaża nad rzeką Narewka
    • Pomnik Danuty Siedzikówny p.s. „Inka”
  29. Białowieża
    • Park Pałacowy z Dworkiem Gubernatora oraz pozostałościami zabudowań carskich
    • Muzeum Przyrodniczo-Leśne
    • Cerkiew p.w. św. Mikołaja
    • Bulwary nad rzeką Narewka
    • Stacja Białowieża Pałac
    • Stacja Kolejowa Białowieża Towarowa
    • Żebra Żubra – ścieżka edukacyjna
    • Szlak Dębów Królewskich i Książąt Litewskich
    • Rezerwat Pokazowy Żubrów
    • Restauracja Carska

 

Miejsca parkingowe i toalety dla osób z niepełnosprawnością ruchową

 

Punkty Informacji Turystycznej

Punkt Informacji Turystycznej Suwalskiego Parku Krajobrazowego
Malesowizna 24, 16-404 Jeleniewo
tel.: (87) 569 18 01
e-mail: sekretariat@spk.wrotapodlasia.pl

Centrum Informacji Turystycznej Wigierskiego Parku Narodowego w Krzywym
Krzywe 82, 16-402 Suwałki
tel.: (87) 563 25 62, (+48) 87 563 25 77
kom.: (+48) 510 992 672

Punkt Informacji Turystycznej Wigierskiego Stowarzyszenia Turystycznego w Starym Folwarku
Stary Folwark 3, 16-402 Suwałki
tel.: (87) 563 77 22
kom.: (+48) 604 179 877

Punkt Informacji Turystycznej w Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury w Lipsku
ul. Rynek 23
16-315 Lipsk
tel.: (87) 642 35 86
kom.: (+48) 698 621 115
e-mail: mgok@lipsk.pl

Punkt Informacji Turystycznej w Biebrzańskim Parku Narodowym
Osowiec-Twierdza 8
19-110 Goniądz
tel.: (85) 738 30 33
e-mail: it@biebrza.org.pl

Punkt Informacji Turystycznej Dolina Biebrzy
Wroceń 44
19-110 Goniądz
kom: +48 603 07 8051
e-mail: biuro@dolinabiebrzy.pl

Punkt Informacji Turystycznej Biebrza 24
ul. Polna 50
16-310 Sztabin
Tel.: (87) 641 21 79
kom: +48 603 22 5100
e-mail: biuro@biebrza24.pl

Punkt Informacji Turystycznej w Urzędzie Miejskim w Tykocinie
ul. 11 Listopada 8
16-080 Tykocin
tel.: (85) 686 93 00
e-mail: i@umtykocin.pl

Punkt Informacji Turystycznej w Porcie Kultury w Tykocinie
ul. Złota 2
16-080 Tykocin
tel.: (85) 718 16 06
e-mail: kultura.tykocin@gmail.com

Punkt Informacji Turystycznej w Stanicy Kajakowej w Narewce
ul. Hajnowska 33
17-220 Narewka
tel.: (85) 685 80 62
e-mail: stanica-narewka@o2.pl

Punkt Informacji Turystycznej w Białowieskim Parku Narodowym (niecertyfikowany)
ul. Park Pałacowy 11
17-230 Białowieża
tel.: (85) 681 29 01
e-mail: info@bpn.com.pl

Punkt Informacji Turystycznej PTTK Oddział im. J. Karpińskiego w Białowieży
ul. Kolejowa 17
17-230 Białowieża
tel.: (85) 681 22 95
e-mail: pttk@pttk.bialowieza.pl
logo
Zadanie publiczne współfinansowane ze środków Województwa Podlaskiego